Tematyka

  • Sekcja ogólna

    • Stratosfera. Dowiedz się więcej!

      Procesy zachodzące w stratosferze

      Nie można zrozumieć znaczenia stratosfery dla naszego życia i naszego wpływu na nią bez zrozumienia procesów chemicznych i fizycznych zachodzących w warstwie ozonowej i w jej pobliżu.

      W tej części Encyklopedii opisujemy wybrane zagadnienia dotyczące procesów zachodzących w stratosferze oraz dlaczego emisje zanieczyszczeń lotniczych mają na nią wpływ. Następnie zajmujemy się procesami chemicznymi w warstwie ozonowej, zachodzącymi tak w warunkach naturalnych, jak też przy jej niszczeniu. Opisujemy rolę chlorofluorowęglowodorów, jak również często źle rozumiany, a przy tym słaby, związek między dziurą ozonową a globalnym ociepleniem.

    • 1. Procesy fizyczne zachodzące w stratosferze i rola ruchu lotniczego

      Uwarstwienie stratosfery jest bardzo stabilne i wymiana powietrza z troposferą jest bardzo powolna w porównaniu do prądów i turbulencyjnych strumieni powietrza występujących w samej troposferze. Na każdej z półkul zachodzi jednak powolny transport mas powietrza, także w stratosferze. Zagadnienie to, podobnie jak wymiana powietrza między  troposferą i stratosferą zostaną omówione i pierwszym tekście niniejszej części Encyklopedii.

      Drugi tekst poświęcony jest emisjom zanieczyszczeń powietrza powodowanym przez lotnictwo i ich zmianom w czasie. Samoloty latają w najwyższych warstwach troposfery, w tropopauzie, a także w niższych warstwach stratosfery. Ten obszar atmosfery jest bardzo wrażliwy na jakiekolwiek zanieczyszczenia, więc wzrastające emisje dostarczane przez lotnictwo mają większe znaczenie niż by to mogło się wydawać z samego porównania ich z emisjami naziemnymi.

      Smugi kondensacyjne

      Smugi kondensacyjne tworzące się za lecącym samolotem
      © freefoto.com

      O tej stronie:
      Autor: Dr Elmar Uherek, Max Planck Insitute for Chemistry, Moguncja, Niemcy
      Ostatnia aktualizacja: 2004-04-20
      Tłumaczenie na język polski: Dr Anita Bokwa, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

      Strony: 3Test (Quiz): 1
    • 2. Ozon stratosferyczny, chlorofluorowęglowodory i dziura ozonowa

      Ozon był przedmiotem badań naukowych już w XIX wieku, ale dopiero po odkryciu dziury ozonowej nad Antarktydą badania te zostały zintensyfikowane. W niniejszej części Encyklopedii prezentujemy pokrótce historię badań nad ozonem. Ponadto zapoznamy się z reakcjami chemicznymi prowadzącymi do niszczenia ozonu. Chlorofluorowęglowodory (CFC) to najważniejsze substancje niszczące ozon. Czym się charakteryzują i czym są dziś zastępowane?

      Nie należy mylić różnych ról jakie pełni ozon w stratosferze i troposferze, a przede wszystkim należy oddzielić zagadnienie dziury ozonowej od globalnego ocieplenia. Wyjaśnimy potencjalne źródła nieporozumień. Naukowcy zakładają, że dziura ozonowa będzie stopniowo zanikać w czasie kolejnych 50 lat. Może temu przeszkodzić narastające ochładzanie stratosfery. Zobaczymy jak przebiega ten proces.

      Dziura ozonowa

      Dziura ozonowa w 2003 r.
      © NASA GSFC

      O tej stronie:
      Autor: Dr Elmar Uherek, Max Planck Institute for Chemistry, Moguncja, Niemcy
      Ostatnia aktualizacja: 2004-04-20
      Tłumaczenie na język polski: Dr Anita Bokwa, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

      Strony: 7