Encyklopedia Klimatologiczna ESPERE. Skrót od angielskich słów:
ENVIRONMENTAL SCIENCE PUBLISHED FOR EVERYBODY ROUND THE EARTH
ENCYKLOPEDIA ESPERE - menu główne (rozwiń)
dział KLIMAT I ROLNICTWO: PODSTAWY - menu (rozwiń)

Co to jest susza?

Susza jest naturalną cechą klimatu, która, nawet jeśli trudno w to uwierzyć, występuje niemal każdego roku w wielu rejonach na świecie.

Ważne jest, aby właściwie rozróżniać suchość od suszy. Pierwszy termin oznacza stały stan niskich opadów w określonych rejonach na Ziemi (np. pustynie są bardzo suchymi regionami), drugi zaś jest wydarzeniem przejściowym, chwilowym (może wystąpić susza w Amazonii choć nie jest to region suchy).

1. Porównanie strefy suchej (z lewej) i wilgotnej cierpiącej z powodu suszy (z prawej)
Zdjęcia: Ana Iglesias

Trudno jest zdefiniować suszę, gdyż termin ten ma różne znaczenie w różnych rejonach świata. Jak wiadomo na świecie występują klimaty o różnorodnych cechach, przez co susza nie znaczy tego samego w każdym z nich. W bardzo suchym regionie, aby mówić o suszy konieczny jest naprawdę bardzo długi okres bez żadnych opadów, w strefie okołorównikowej zaś już około sześciu dni bez deszczu może być traktowane jako susza.  

Definicja suszy zależy od tego w jakim miejscu na Ziemi się znajdujemy, ale czy tylko? Niezupełnie. Zależy ona także od zapotrzebowania na wodę jeśli oczywiście w danym regionie ktoś mieszka. Zastanówmy się, czy jeśli gdzieś ma miejsce okres o mniejszych opadach, ale wokół nie ma nikogo, kto używa wody to czy możemy mówić o suszy w tym  rejonie? Z klimatologicznego punktu widzenia - tak, gdyż opady są niższe niż zazwyczaj choć nikt tego nie odczuwa. W innym zaś miejscu, gęsto zaludnionym, o silnie rozwiniętym rolnictwie taki spadek sum opadów spowodowałby poważne konsekwencje, gdyż nie zostałyby zaspokojone potrzeby ludzi i zapotrzebowanie na wodę w rolnictwie, tam susza nie byłaby tylko klimatyczną anomalią.

Cokolwiek mówi definicja, jasnym jest, że susza nie może być postrzegana wyłącznie jako zjawisko fizyczne, gdyż zależy także od tego jak dużo wody zużywa się na danym obszarze. Wpływy suszy na społeczeństwo są wynikiem związków pomiędzy naturalnym zjawiskiem jakim jest spadek sum opadów i zapotrzebowaniem na wodę. Działalność człowieka często pogarsza oddziaływanie susz. Ostatnie susze pokazały jak bardzo społeczeństwa są narażone na niekorzystne skutki tych naturalnych zjawisk.

Dzięki wspomnianym prawidłowościom łatwiej jest zrozumieć dlaczego niektóre części świata są bardziej wrażliwe na susze niż inne (w zależności od klimatu, typu rolnictwa, gospodarowania zasobami wodnymi itp).

Susza w regionie śródziemnomorskim

Susza jest poważnym problemem w rejonie Morza Śródziemnego. Obszar ten odznacza się jednym z najwyższych wskaźników przyrostu naturalnego na świecie i był wielokrotnie (w międzynarodowych konwencjach oraz przez międzynarodowe instytucje jak np. Bank Światowy i Międzynarodowe Forum Wodne) określany jako wymagający wyjątkowej uwagi ze względu na problemy wynikające z gospodarki wodnej i podatności regionu na susze.

Mimo, iż kraje regionu Śródziemnomorskiego różnią się od siebie, to w każdym z nich poprawa gospodarki wodnej w rolnictwie przyniosłaby poprawę sytuacji. Rolnictwo bowiem jest najważniejszą gałęzią gospodarki w tych krajach. Rozważa się wiele możliwości, od wykorzystania zasobów wód podziemnych w okresach suszy, budowy zbiorników retencyjnych po rozwiązania ekonomiczne jak wzrost cen wody, czy też stworzenie "rynków wodnych". Dałyby one użytkownikom wody możliwość oszczędzania jej i potem sprzedaży innym potrzebującym.

O tej stronie:

Autorzy: Marta Moneo and Ana Iglesias- Universidad Politécnica de Madrid - Hiszpania
1. Recenzent: Alex de Sherbinin - CIESIN, Columbia University - USA
2. Recenzent: Lily Parshall - Goddard Institute for space studies, Columbia University - USA
Konsultacja dydaktyczna: Emilio Sternfeld - Colegio Virgen de Mirasierra - Hiszpania
ostatnia aktualizacja: 12/05/2004
Tłumaczenie na język polski: Mgr Sebastian Wypych, Dr Anita Bokwa, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Ostatnia modyfikacja: czwartek, 15 marzec 2018, 10:15