Bezwładność systemu klimatycznego

Encyklopedia Klimatologiczna ESPERE. Skrót od angielskich słów:
ENVIRONMENTAL SCIENCE PUBLISHED FOR EVERYBODY ROUND THE EARTH
ENCYKLOPEDIA ESPERE - menu główne (rozwiń)
Dział: Klimat Miasta. Poziom zaawansowany.
dział CZŁOWIEK I KLIMAT: ZAAWANSOWANE - menu (rozwiń)

Bezwładność systemu klimatycznego

Jedną z cech charakterystycznych systemu klimatycznego jest jego inercja – to znaczy, że potrzeba wiele czasu od wystąpienia jakiegoś zdarzenia (przyczyna), zanim będziemy mogli zobaczyć jego konsekwencje (efekt).

Upływa dużo czasu zanim:

  • ustabilizuje się stężenie CO2 lub innego gazu, wyemitowanego przez ludzi do atmosfery,
  • można zobaczyć w jaki sposób zwiększone emisje gazów cieplarnianych przekładają się na wzrost temperatury,
  • można zaobserwować wpływ wzrostu temperatury na organizmy żywe, np. wyginięcie, mutacje lub przeniesienie się w nowe miejsca wielu gatunków zwierząt i roślin,
  • wzrost temperatury powoduje podniesienie się poziomu morza.

Inercję może zilustrować przykład zmniejszania się lodowców, odnotowany na niektórych obszarach; uległy one redukcji o około jedną trzecią wciągu ostatnich 135 lat. Główną przyczyną jest jednak to, iż ziemia wciąż powraca do swojego normalnego stanu po czasowym ochłodzeniu w okresie średniowiecza (tzw. Mała Epoka Lodowa od 1400 do 1850 r.)!

Oznacza to, że system klimatyczny reaguje na zmiany bardzo powoli, a zatem klimat będzie nadal się ocieplał, nawet, gdy emisja gazów cieplarnianych zostanie ustabilizowana lub zmniejszona. Poziom morza także będzie się podnosił, nawet przez wiele setek lat po tym, jak emisje CO2 się ustabilizują.

długoterminowe skutki zmian klimatu

1. POWOLNA REAKCJA. Rycina pokazuje co może się zdarzyć, jeśli antropogeniczne emisje CO2 przestaną rosnąć w ciągu następnych stu lat, a później zaczną maleć. Po tym jak emisja CO2 zmniejszy się, a jego stężenie w atmosferze ustabilizuje się, temperatura powietrza będzie powoli wzrastać przez sto lub więcej lat. Wzrost objętości wody oceanicznej spowodowany przez wzrost temperatury wody będzie trwać jeszcze długo po tym jak emisja CO2 zmniejszy się, a topnienie pokryw lodowych będzie dodatkowo przyczyniać się do wzrostu poziomu morza jeszcze przez całe stulecia.
Źródło: IPCC. Polska wersja ryciny: Mateusz Kamiński.

Inercja systemu klimatycznego przyczynia się także do powstawania wielu wątpliwości w naszej wiedzy o zmianach klimatu. Zarówno stopień antropogenicznego udziału w efekcie cieplarnianym, jak i możliwe konsekwencje ludzkiej działalności, są trudne do zbadania, ponieważ okres, jaki upływa od czasu kiedy gaz jest emitowany, do czasu, gdy możemy zmierzyć wywołane przez niego zmiany, jest taki długi. Kiedy zaś naukowcy usiłują przewidzieć, jaki będzie kierunek przyszłych zmian, upływa wiele czasu pomiędzy sporządzeniem takich prognoz, a momentem, kiedy możliwa jest ich weryfikacja.

Inercja systemu klimatycznego oznacza także, iż konsekwencje naszych działań są mniej odczuwalne teraz, niż będą w przyszłości. Gazy cieplarniane emitowane przez dane pokolenie będą wpływać na życie kolejnych pokoleń. Podobnie wszystko co robi się obecnie dla spowolnienia zmian klimatu, przyniesie efekty dopiero za wiele lat.

O tej stronie:

Autor: Camilla Schreiner - CICERO (Center for International Climate and Environmental Research - Oslo) - Norwegia
1. Recenzent: Andreas Tjernshaugen - CICERO - Norwegia - 2004-01-20
2. Recenzent: Knut Alfsen - Statistics Norway - Norwegia - 2003-09-12
Konsultacja dydaktyczna: Nina Arnesen - Marienlyst school in Oslo - Norwegia - 2004-03-10
ostatnia aktualizacja: 2005-07-29
Tłumaczenie na język polski: Mgr Sebastian Wypych, Dr Anita Bokwa, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Ostatnia modyfikacja: wtorek, 19 czerwiec 2018, 13:45